Czy ta pacjentka wyzdrowieje?
Za jakiś czas dojdzie do siebie. Ale w jej wypadku nie wystarczy zwykły odpoczynek ani nawet najdłuższe wakacje - potrzebne jest też leczenie farmakologiczne i psychologiczne. Ta kobieta doprowadziła się do stanu skrajnego zmęczenia, wręcz wyniszczenia organizmu.

A jak rozpoznać, że zagraża nam wypalenie?
Wypalenie zaczyna się wtedy, gdy zwykły odpoczynek już nie pomaga. I kiedy mimo nicnierobienia nadal jest się zmęczonym. Osoby wypalone godzinami leżą bezsennie, a gdy nawet zasypiają, to śpią bardzo niespokojnie i co jakiś czas się budzą. Z braku snu biorą się ciągłe przeziębienia, problemy ze skórą, wypadaniem włosów czy z rozregulowanym poziomem hormonów. Istnieją również wyraźne symptomy psychiczne wypalenia: człowiek jest bardzo pobudzony, robi się agresywny, poirytowany, wściekły na wszystko i wszystkich. Albo wręcz odwrotnie - staje się bierny i wszystko mu obojętnieje. Taki stan zwykle kończy się poważną depresją.

Co robić, żeby do tego nie dopuścić?
Spróbować wypracować sobie regularny rytm snu i odpoczynku, bo wtedy jesteśmy praktycznie nie do zdarcia. Mój teść ma 80 lat i i jest nadal w dokonałej kondycji. Jego tajemnica polega na tym, że śpi w każdym możliwym momencie. Kiedyś poszedł z wnukami do cyrku i w najbardziej fascynującym momencie zapadł w drzemkę. Właśnie dlatego cieszy się doskonałym zdrowiem i samopoczuciem.

Aleksander Perski* jest psychologiem i badaczem stresu w Instytucie Karolinskim w Sztokholmie. W Polsce ukazała się jego książka "Poradnik na czas przełomu", która opisuje stan wypalenia i sposoby jego leczenia.