Niewiarygodne luksusy w Nowym Wiśniczu >>>>

Zanussi zaprasza do Płocka >>>>

Słynny zamojski rynek okalają bogato zdobione renesansowe kamieniczki - duma i wizytówka miasta. Niezbyt wysokie, niektóre z charakterystycznymi płomienistymi zwieńczeniami dachów, wszystkie z kamiennymi arkadami.

Najpiękniejsze kamienice nazywane ormiańskimi znajdują się na prawo od ratusza. Koronkowe attyki, fryzy, zdobne okna, mnogość motywów roślinnych i zwierzęcych, liczne rzeźby i niezwykłe kolory - oto dlaczego kamienice na zamojskim rynku należą do najpiękniejszych w kraju.

Ormianie w 1585 roku jako pierwsi po Polakach otrzymali od Jana Zamoyskiego przywilej osiedlania się w jego idealnym mieście. Przetarli oni szlak Żydom oraz Grekom. Dzięki nim Zamość szybko stał się miastem wielokulturowym. Kanclerz wyznaczył Ormianom zadanie ożywienia handlu w mieście, z czego przybysze wywiązali się z nawiązką, przysparzając sobie i miastu ogromnych zysków.

Pierwsza kamienica, licząc od ratusza, to niegdysiejsza własność jednego z rajców, w kolejnym mieszkał rektor Akademii Zamojskiej. Dalej stoi kamieniczka, od zdobiącej fasadę płaskorzeźby Archanioła Gabriela, nazwana Pod Aniołem. Czwarta, Pod Małżeństwem, zwraca uwagę szafirową elewacją, ostatnia, Pod Madonną, zawdzięcza swoją nazwę rzeźbie, przedstawiającej Marię z Dzieciątkiem, depczącą smoka.

Kultura na Kresach

Wszystkie zabytki opatrzono tabliczkami w dwóch językach, polskim i angielskim, zatem szybko będziemy mogli poznać ich historię. Mniej lub bardziej tajemniczą, zawsze fascynującą.

Na każdym kroku potykamy się tym mieście o pamiątki z dawnych lat. Wgłębiając się w uliczki okalające rynek, na fasadzie imponującej secesyjnej kamienicy przy Żeromskiego 3 odkryjemy tablicę informującą, że w domu tym "żył i tworzył" (1922-1935) Bolesław Leśmian.

W Zamościu powstały jego tomy - "Napój cienisty" (1936) i "Dziejba leśna" 1938). Poeta był malowniczą postacią, nie wiódł bynajmniej nudnego żywota małomiasteczkowego urzędnika (był notariuszem). Jako wytrawny smakosz i kucharz w jednej osobie, urządzał uczty, na których gościł kolegów po piórze. W Zamościu bywał między innymi Józef Czechowicz, który poświęcił miastu jeden z liryków w cyklu "Prowincja noc".

Po przeciwnej stronie rynku swój początek bierze ulica Grodzka. Pod numerem siódmym tablica pamiątkowa wyróżnia dom, gdzie urodził się i mieszkał Marek Grechuta. Kojarzony z Krakowem artysta stał się też patronem zainaugurowanego w ubiegłym roku Zamojskiego Festiwalu Kultury.

Tegoroczna druga edycja już we wrześniu (6-7.09), a w programie koncerty Grzegorza Turnaua, Doroty Miśkiewicz, Andrzeja Sikorowskiego z córką, Sławka Wierzcholskiego z Nocną Zmianą Bluesa. Zamojski Festiwal Kultury im. Marka Grechuty to nie jedyna warta uwagi impreza, jaka odbywa się w tym mieście.

W czerwcu tego roku po raz pierwszy odbył się Festiwal Kultury Włoskiej, ukazujący historyczne związki Polski i Italii. Zamość wzniesiony w szczerym polu przez Bernardo Morando za pieniądze Jana Zamoyskiego jak żadne inne miejsce nadawał się do tego doskonale. Na zamojskim Rynku Wielkim wystąpili Drupi, Kasia Klich, artyści operowi - goście Wiesława Ochmana. Odbyły się wystawy malarskie i fotograficzne oraz pokaz mody z Italii.

Imprezy poświęcone Markowi Grechucie i Włochom to najnowsze pozycje w zamojskim kalendarzu kulturalnym, a są przecież jeszcze Międzynarodowe Spotkania Wokalistów Jazzowych, które właśnie się odbywają (28 - 30 sierpnia Zamość 2008 roku) po raz 35. oraz Festiwal Jazz na Kresach zorganizowany po raz 26.

Na zamojskim rynku zawsze kręci się sporo turystów bez względu na to, czy odbywa tutaj jakiś koncert, czy nie. W ogródkach kawiarnianych przesiaduje młodzież. Wieczorem na efektownie oświetlonym placu ławki okupują zakochani.


Zemsta Zamoyskiego

Muzeum, bibliotekę, galerię i najlepsze w mieście restauracje znajdziemy oczywiście w rynku, schowane w podcieniach. Przyjemny cień, jaki rzucają arkady, najlepiej docenić latem, gdy roztoczańskie słońce rozpala mury miasta do białości. Wtedy jest tu najtłoczniej, a zachwyceni turyści z upodobaniem porównują Zamość do włoskiej Padwy.

Rynek Wielki, wciąż najważniejszy, największy (100 x 100 metrów) i najładniejszy plac w mieście, od początku pełnił funkcje reprezentacyjne. Jarmarki odbywały się na dwóch pozostałych placach Zamościa - Solnym i Wodnym.

Honorowe miejsce zajmuje tu nie przystający skalą do dwupiętrowych kamieniczek, 52-metrowy ratusz z imponującymi, rokokowymi schodami. Z jego wieży codziennie w południe rozbrzmiewa hejnał. Trębacz ubrany w żupan i szlachecki otok ozdobiony pawim piórem od ponad 400 lat gra melodię w trzy strony świata. Zawsze pomija zachód, gdzie leży Kraków.

Mieszkańcy królewskiego grodu twierdzą, że zatarg powstał z winy hetmana, który miał wybujałe aspiracje. Budując Zamość, chciał konkurować z stolicą Rzeczpospolitej. Według innej wersji poszło o rywalizację między akademikami. Profesorowie z Krakowa złośliwie nazywali Akademię Zamojską, oczko w głowie hetmana, "szkołą", odmawiając jej miana wyższej uczelni.

Z osobliwym wykonywaniem zamojskiego hejnału wiąże się też egzekucja Samuela Zborowskiego. Krewkiego rotmistrza królewskiego, na którym ciążyło morderstwo i złamany wyrok banicji, po kolejnych awanturach skazał na śmierć kanclerz Jan Zamoyski. Polska szlachta, wyjątkowo czuła na punkcie przestrzegania praw, nigdy tego nie wybaczyła magnatowi. Głośno i niecenzuralnie, dawała temu wyraz na sejmikach. Zaś kanclerz, wydając kontrowersyjny wyrok, zupełnie pogrzebał swoje marzenia. Zamoyski chciał bowiem wstąpić na tron.

Informacje praktyczne

JAK DOTRZEĆ

Do Zamościa można dojechać koleją z Warszawy, Katowic i Krakowa lub drogą krajową E17. W mieście jest sześć kilkugwiazdkowych hoteli. Bezpośrednio na Rynku Wielkim znajduje się hotelik Arkadia (22-400 Zamość, Rynek Wielki 9, tel. 084 638 65 07). Schronisko PTSM, otwarte w lipcu i sierpniu, znajduje się przy ul. Zamoyskiego 4 (Szkoła Podstawowa nr 4, tel. 084 627 91 25).

INFORMACJA TURYSTYCZNA

Zamojski Ośrodek Informacji Turystycznej
Rynek Wielki 13, Ratusz
tel. 0 84 639 22 92, faks 0 84 627 08 13
e-mail: mailto:zoit@.zamosc.um.gov.pl, zoit@osir.zamosc.pl
pamiątki, ubezpieczenia turystyczne, legitymacje PTSM i ISIC, bilety
lotnicze i promowe

Punkty informacji turystycznej:

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Oddział w Zamościu
ul. Staszica 31, 22-400 Zamość, tel. 084 639 31 43, tel. faks 084 638 56 87