Coraz więcej osób decyduje się na to, aby w czasie letniego wypoczynku opiekę nad domem i jego otoczeniem sprawowała firma ochroniarska. Profesjonalna ochrona może nie tylko dozorować przez całą dobę każdy zakątek naszej posesji, ale również strzec go przed kradzieżą czy dewastacją. Przed podjęciem decyzji o powierzeniu naszego mienia profesjonalistom należy sprawdzić, czy oferująca swoje usługi firma posiada odpowiednie pozwolenia. Warto zatem pamiętać, że podjęcie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia wymaga uzyskania koncesji. To ona określa zakres i formy prowadzenia tych usług. Wydaje ją minister spraw wewnętrznych i administracji. Gdy weryfikacja firmowych dokumentów przebiegnie korzystnie należy zapoznać się z umową, która będzie określała główne obowiązki stron. W większości wypadków umowa ochrony obiektów oparta jest na stosunku zlecenia. W odróżnieniu od umowy o dzieło umowa-zlecenie zobowiązuje ochroniarzy do starannego działania w ramach swoich obowiązków. Innymi słowy zleceniobiorca (firma ochroniarska) jest zobowiązany do podjęcia wszelkich działań i kroków zmierzających do prawidłowego wykonania zleconych czynności.

Oględziny domu

Tuż przed podpisaniem umowy z firmą ochroniarską jej przedstawiciel pojawi się na naszej posesji. Przeprowadzi oględziny obiektu i jego otoczenia. Ma to służyć analizie potencjalnych zagrożeń i rozpoznaniu terenu. Wtedy też trzeba zdecydować, ilu ochroniarzy powinno pilnować posesji. Dodatkowo najczęściej każdy obiekt objęty ochroną stacjonarną zostaje wyposażony w punkty obchodowe. Są one rozmieszczone w kilku skrajnych miejscach terenu. To one o odpowiednio wyznaczonych porach wymuszają na agentach ochrony regularne obchody terenu. Czas każdego obchodu jest zapisywany w elektronicznych rejestrach. Dzięki temu w razie wątpliwości zawsze można skontrolować pracę agentów ochrony.

Przykład 1

Koncesja wskazuje, jakiego rodzaju działalność można prowadzić

W najbliższym czasie zamierzam podpisać umowę na ochronę mojego mieszkania i pozostałych nieruchomości. Chciałbym wybrać najlepszą firmę. Czym się kierować?

Wybierając firmę ochroniarską, należy zapoznać się z koncesją, której danej firmie udzielił minister spraw wewnętrznych i administracji. Dokument ten określa nie tylko podstawowe dane na temat firmy, ale również wskazuje zakres prowadzonej działalności gospodarczej i formy usług. W nim znajdziemy również dane na temat czasu ważności koncesji oraz określenie obszaru wykonywania działalności gospodarczej w zakresie ochrony oraz datę jej rozpoczęcia. Koncesja może również zawierać szczególne warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. Poza tym warto zapytać o opinię sąsiadów i znajomych korzystających już z firm ochroniarskich. Nie zależnie od tego zawsze należy porównać oferty kilku firmy. Oceniając możliwości każdej firmy warto wziąć pod uwagę nie tylko cenę świadczonych usług, ale również np. niezbędny czas do podjęcia interwencji.

Zakres obowiązków

W umowie należy przede wszystkim określić zakres obowiązków każdej ze stron. Świadczenie kompleksowych usług ochrony mienia wiąże się z przyjęciem do wykonania działań prewencyjnych zmierzających do zapobiegania kradzieżom z włamaniem, zniszczeniu czy dewastacji mienia. Zleceniodawca powinien zwrócić więc uwagę na kwalifikacje agentów, którzy będą pilnować naszej posesji. Zleceniobiorca natomiast powinien zobowiązać się w umowie do zatrudnienia osób kompetentnych, doświadczonych i przeszkolonych np. w zakresie udzielania pierwszej pomocy czy ochrony przeciwpożarowej. Najważniejsze jednak jest to, aby posiadały one licencję pracownika ochrony, gdyż tylko wówczas mamy gwarancję, że nasz dom będzie profesjonalnie dozorowany.

Umowa powinna także rozstrzygać kwestię zapewnienia warunków socjalno-bytowych podczas wykonywania czynności związanych z jej realizacją (dostęp do łazienki czy toalety). Firma ochroniarska musi również w ustalonym terminie wydać zleceniodawcy tablice zawierające informację o podmiocie wykonującym usługi, które należy umieścić w określonych miejscach. Warto również zapoznać przedstawiciela agencji ochroniarskiej z rozmieszczeniem w naszej nieruchomości głównych wyłączników elektrycznych i zaworów odcinających główne media.


Przykład 2

Agent z licencją ma większe uprawnienia niż zwykły pracownik

W najbliższym czasie na kilka miesięcy wyjeżdżam za granicę. Zamierzam podpisać umowę na ochronę swojej posiadłości. Z projektu umowy wynika, że za stacjonarną ochronę obiektu ma odpowiadać pracownik bez licencji. Jakie uprawnienia ma taka osoba?

Nielicencjonowani pracownicy ochrony, np. stróż czy dozorca, mają mniejsze uprawnienia niż ochroniarze posiadający licencję. W szczególności ci pierwsi nie mogą stosować środków przymusu bezpośredniego, czyli używać m.in. siły fizycznej, kajdanek, pałek obronnych. Dotyczy to także sytuacji niepodporządkowania się poleceniom pracownika ochrony. Należy jednak pamiętać, że pracownik ochrony może stosować środki przymusu bezpośredniego odpowiadające potrzebom wynikającym z istniejącej sytuacji i niezbędne do osiągnięcia podporządkowania się wezwaniu do określonego zachowania. Ponadto jedynie pracownik ochrony posiadający licencję ma prawo używać broni palnej (w skrajnych przypadkach, np. próby odebrania mu broni). Jemu także przysługuje uprawnienie do wezwania osób do opuszczenia obszaru lub obiektu w razie stwierdzenia braku uprawnień do przebywania na terenie chronionego obszaru albo stwierdzenia zakłócania porządku. Ma on także możliwość ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla chronionego mienia, w celu niezwłocznego oddania tych osób policji.

Umowa powinna oczywiście szczegółowo regulować warunki płatności za świadczone usługi. Wynagrodzenie jest zwykle obliczane w oparciu o stawkę roboczogodziny pracownika ochrony i jest wymagalne w momencie przedstawienia faktury. W zależności od długości świadczenia usługi może być ona wystawiana ostatniego dnia każdego przepracowanego miesiąca lub po jego zakończeniu. Zleceniodawca ma najczęściej jeden lub dwa tygodnie na zapłatę. Potem są naliczane odsetki. Roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków wynikających z umowy-zlecenia ochrony mienia przedawniają się z upływem dwóch lat. To samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek.

Do podpisania umowy z agencją ochrony przez osoby fizyczne wystarczy dowód osobisty. Jeśli zawiera ją przedsiębiorca np. prowadzący działalność w miejscu zamieszkania, potrzebne będą kopie dokumentów rejestrowych firmy. Zanim jednak złożymy podpis na dokumentach, sprawdźmy, co zawierają określone postanowienia umowne. Do najważniejszych elementów umowy o usługę ochrony należą:

● oznaczenie ochranianej nieruchomości,

● określenie czasu ochrony (np. 24 godziny, wybrane godziny, w ciągu dnia lub nocy),

● rodzaj i forma ochrony,

● wartość usługi oraz sposób płatności,

● okres wypowiedzenia,

● warunki dodatkowe (udostępnienie nieruchomości ochroniarzom, odpowiedzialność klienta za prawidłowe funkcjonowanie systemów alarmowych, zamków, zamknięć, oświetlenia posesji, ogrodzenia, zabezpieczeń przeciwpożarowych itp.)

Najistotniejszym elementem umowy są jednak zapisy zakresu odpowiedzialności firmy za poniesione przez klienta szkody. Może ona wynikać z udowodnionego ochronie czynu niedozwolonego (np. zaniechanie podjęcia interwencji) bądź z niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków (np. zbyt późnej interwencji). W razie gdy agencja nie uzna naszych roszczeń, sprawę będzie rozstrzygał sąd.

Oczywiście w każdej umowie o świadczenie usług ochrony nie może zabraknąć postanowień dotyczących obowiązku natychmiastowego poinformowania właściwych służb i właściciela obiektu o włamaniu.

Wykonanie zlecenia

Agencja ochrony przyjmująca zlecenie ponosi całkowitą odpowiedzialność za działania swoich agentów. Ich odpowiedzialność jest solidarna. W wypadku gdy zleceniobiorca powierzył wykonanie zlecenia innej osobie niebędącej do tego uprawnioną, a rzecz należąca do zleceniodawcy uległa przy wykonywaniu zlecenia utracie lub uszkodzeniu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny także za utratę lub uszkodzenie przypadkowe. Zleceniobiorca jednak nie ponosi z tego tytułu odpowiedzialności, gdy utrata lub uszkodzenie nastąpiłoby również wtedy, gdyby sam wykonywał zlecenie.

Wypowiedzenie umowy

Umowa-zlecenie może być wypowiedziana w każdym czasie przez każdą ze stron, chyba że strony umówiły się inaczej. Jeśli umowa została wypowiedziana przez zleceniodawcę, to powinien on zwrócić zleceniobiorcy wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia, i uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom. Jeśli umowa została rozwiązana przez zleceniobiorcę, gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę.


Przykład 3

Umowę na ochronę obiektu można wypowiedzieć w każdym czasie

Chcę powierzyć ochronę moich nieruchomości bardziej doświadczonej firmie. Czy mogę wypowiedzieć dotychczasową umowę?

Zgodnie z kodeksem cywilnym dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. W związku z tym nie trzeba czekać do określonej daty, aby było to możliwe. Potwierdził to również Sąd Najwyższy. W wyroku z 28 września 2004 r. (IV CK 640/2003) wskazał, że umowa-zlecenie zawarta na czas oznaczony może być wypowiedziana przez każdą ze stron w każdym czasie. Należy jednak liczyć się z tym, że w sytuacji gdy zleceniobiorca poczynił w celu należytego wykonania zlecenia wydatki, to należy mu je zwrócić. Poza tym z przepisów wynika, że w przypadku odpłatnego zlecenia zleceniodawca zobowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom. Jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić ewentualną szkodę.

Zadania firmy ochroniarskiej

Do obowiązków agenta ochrony należy:

● przeciwdziałanie próbom kradzieży bądź dewastacji mienia,

● prowadzenie obchodów chronionego terenu,

● udawanie się w miejsce zagrożenia bezpieczeństwa w momencie jego rozpoznania,

● ścisłe współdziałanie z innymi agentami pełniącymi dyżur na terenie obiektu,

● przekazywanie informacji o podejrzanych osobach,

● ustalanie uprawnień osób do przebywania na terenie obiektu,

● zatrzymywanie osób stwarzających oczywiste zagrożenie dla chronionego mienia,

● zwracanie bacznej uwagi i natychmiastowe reagowanie na wszelkie sytuacje mające wpływ na bezpieczeństwo osób lub mienia,

● wykonywanie poleceń zleceniodawcy w zakresie właściwej ochrony i zabezpieczenia mienia.

Podstawa prawna

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Ustawa z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 145, poz. 1221 z późn. zm.).