Konamy z upału. Pot spływa strużkami po ciele. Barwi ubranie na rudo. Niewolnicy, którzy wznosili te monumentalne budowle, musieli czuć się tu jak w piekle. Przy budowie każdej z nich z nich ginęły tysiące. Podobno przeklęli to miejsce na wieki. Zniknęło jednak tylko na czterysta lat. Odnaleziono je przypadkiem w XIX wieku. Dzisiaj poraża pięknem szczątków.

Zaciągamy się powietrzem jak papierosem. Oto stoimy przed ruinami stolicy imperium miliona słoni, przed kopią wszechświata otoczonego łańcuchami mitycznych gór i oceanów. Czujemy się jak przybysze z ciemnogrodu. Cześć Siwie, cześć Wisznie i Brahmie, cześć Buddzie, cześć krwiożerczym królom khmerskiego mocarstwa obejmującego w XIII wieku całą dzisiejszą Kambodżę, Tajlandię, Wietnam i Laos. Cześć dzikim figowcom – dzisiejszym władcom Angkoru.

One dolar Cambodia

Wyruszamy z Siem Reap tuk-tukiem, czyli najpowszechniejszym i najtańszym środkiem transportu w Kambodży – małą, najwyżej czteroosobową, przyczepką, której siłą napędową jest motocykl. Przed nami dwa dni zwiedzania świętych i przeklętych zarazem ruin Angkoru. Czasu mało.

Zaczynamy od najbardziej znanych – Angkor Watu (sześć kilometrów od Siem Reap), dzieła dwunastowieczego króla Surjawarmana II, za czasów którego równie gorliwie czczono tu trójcę hinduistyczną, jak i Buddę. Hinduizm, a później buddyzm, przywędrowały do imperium khmerskiego z Indii przez ziemie dzisiejszej Indonezji. Długo obie religie funkcjonowały obok siebie, przenikając się wzajemnie.

Buddyzm zaczął dominować dopiero za panowania następcy Surjawarmana II - Dżajawarmana VII. Niektórzy historycy buddyzmowi właśnie przypisują upadek imperium khmerskiego. Obalił bowiem z czasem kult króla-boga, który stracił dotychczasową władzę i nadprzyrodzoną w oczach ludu moc. Imperium powoli ogarniał chaos i rozkład. Kult dewaradży (króla-boga), zapoczątkowany przez króla Dżajawarmana II, założyciela panującej sześćset lat dynastii, był bowiem nie tylko religią, ale też sposobem rządzenia. Nie tyle wierzono, co przyjmowano jako oczywistość, że król jest jednocześnie bogiem. Przedstawiał się jako jego wcielenie na ziemi. Świątynie, które wznoszono, dedykowano nie bogu w niebie, ale królowi-bogu na ziemi. Był władcą absolutnym. Uosabiał śmierć i życie. Siał zniszczenie, aby tworzyć nowy świat. Lud kochał go i bał się jednocześnie.

Jedziemy przez dżunglę. W czasach imperium były to pola uprawne. Po upadku wszystko skrył las. Gęstą puszczę urozmaicają tu i ówdzie małę, drewniane chatki, przed którymi brodzą w piachu nagie niemowlaki. Trochę dalej od nich robią to samo małe makaki. Widok dość częsty w Kambodży.