Włochy: tu, że jesteś turystą zdradza tempo i cappuccino po obiedzie. Poznaj zwyczaje kulinarne w słonecznej Italii

Włoska kuchnia należy do najpopularniejszych na świecie. Pizza, pasta, tiramisu czy espresso są dobrze znane także w Polsce, dlatego wielu turystów przyjeżdża do Włoch z przekonaniem, że lokalne zwyczaje kulinarne nie będą dla nich większym zaskoczeniem. Na miejscu szybko okazuje się jednak, że znajomość potraw to dopiero początek. Włosi mają własny rytm dnia, niepisane zasady dotyczące łączenia składników i zupełnie inne podejście do celebrowania posiłków. Literalnie tak wygląda różnica w codziennych posiłkach, my jemy, a Włosi celebrują. Dodatkową komplikacją do zwyczajów jest silne zróżnicowanie pomiędzy regionami słonecznej Italii.

Włochy piją słynne cappuccino tylko rano

Jednym z najbardziej znanych włoskich zwyczajów jest picie cappuccino głównie w godzinach porannych. Dla Włochów kawa z dużą ilością mleka kojarzy się przede wszystkim ze śniadaniem, dlatego zamówienie jej po obiedzie lub kolacji może zostać uznane za dość nietypowe. Po posiłku częściej wybierane jest krótkie i intensywne espresso. Nie oznacza to oczywiście, że turysta nie może zamówić cappuccino o dowolnej porze. – Polscy goście często śmieją się, że pierwszą włoską lekcję otrzymują już przy zamawianiu kawy. W Polsce cappuccino piję przez cały dzień, a we Włoszech ma ono swoje miejsce w porannym rytuale. Nikt nie zabroni zamówić go po kolacji, ale kelner może od razu domyślić się, że rozmawia z turystą – mówi Elena Oppizzi, koordynatorka LagodiGardaCamping, inicjatywy zrzeszającej kempingi nad Jeziorem Garda.

Włochy to kraj serów ale parmezan nie pasuje do wszystkiego

Dodatkowy parmezan na makaronie dla wielu osób wydaje się naturalnym wyborem. We Włoszech nie każdy sos powinien być jednak uzupełniany serem. Największe zdziwienie może wywołać prośba o parmezan do makaronu z rybami lub owocami morza. W tradycyjnym włoskim podejściu intensywny smak sera może zdominować delikatność krewetek, małży czy ryb. Dlatego kelner może upewnić się, czy gość rzeczywiście chce dodać ser, a w bardziej tradycyjnych lokalach parmezan nie zostanie nawet podany na stół. Podobnie jest z keczupem do pizzy lub makaronu. Choć w Polsce nie jest to rzadkością, dla wielu Włochów gotowy sos pomidorowy dodany do dania przygotowanego na bazie świeżych składników jest całkowicie zbędny.

Włochy to kraj gdzie kolacja zaczyna się wtedy, gdy w Polsce powoli się kończy

Polskich turystów zaskakują również godziny posiłków. W wielu włoskich restauracjach kuchnia ponownie otwiera się dopiero około 19.00, a lokalni mieszkańcy przychodzą na kolację jeszcze później. Osoba szukająca pełnego obiadu o 16.00 lub 17.00 może trafić na zamkniętą kuchnię albo ograniczone menu. Nie wynika to z braku gościnności, ale z rytmu dnia, w którym popołudnie jest czasem przerwy, a wieczorny posiłek stanowi jeden z najważniejszych momentów dnia. Dla rodzin z dziećmi może to początkowo stanowić wyzwanie. Pomaga wcześniejsze sprawdzanie godzin otwarcia restauracji albo wybieranie miejsc, w których posiłki można elastycznie dopasować do własnego planu dnia.

– Polscy goście są przyzwyczajeni do tego, że ciepły posiłek można zamówić właściwie przez cały dzień. We Włoszech restauracje funkcjonują w bardziej określonym rytmie. Na początku bywa to zaskakujące, ale po kilku dniach wielu turystów zaczyna doceniać ten podział: lekki lunch, odpoczynek po południu, aperitivo i spokojna kolacja późniejszym wieczorem. Jednocześnie restauracje działające na terenie kempingów coraz częściej wydłużają godziny otwarcia lub funkcjonują bez popołudniowej przerwy, aby lepiej odpowiadać na różnorodne potrzeby i zmieniające się przyzwyczajenia gości – dodaje Elena Oppizzi z LagodiGardaCamping.

Włochy to miejsce, gdzie aperitivo to nie tylko drink przed kolacją

Jednym ze zwyczajów, który Polacy bardzo szybko przejmują, jest aperitivo. To spotkanie organizowane zwykle późnym popołudniem lub wczesnym wieczorem, przed właściwą kolacją. Do napoju podawane są niewielkie przekąski, na przykład oliwki, sery, chipsy, grissini czy małe kanapki. Nie chodzi jednak wyłącznie o jedzenie. Aperitivo to przede wszystkim moment przejścia między obowiązkami a wieczorem – czas rozmowy, odpoczynku i spotkania z bliskimi. Dla turystów pułapką może być wielkość przekąsek. W niektórych lokalach są one na tyle obfite, że łatwo potraktować je jak kolację. Włoski gospodarz prawdopodobnie i tak zaproponuje później pełny posiłek.

Włochy nie mają jednej pory „sjesty” dla wszystkich

Polacy często używają określenia „siesta”, opisując popołudniową przerwę we Włoszech. W praktyce nie jest to jeden, obowiązujący w całym kraju zwyczaj, ale wiele sklepów, restauracji i mniejszych punktów usługowych rzeczywiście może być zamkniętych przez kilka godzin w środku dnia. W turystycznych miejscowościach nad Jeziorem Garda coraz więcej miejsc działa bez długiej przerwy, szczególnie w sezonie. Nadal jednak warto pamiętać, że niewielki rodzinny sklep, lokalna piekarnia czy restauracja poza głównym centrum mogą być nieczynne między lunchem a wieczorem. Podobne zwyczaje panują również na południu, w Kalabrii czy na Sycylii, gdzie sam klimat i pora roku, narzucają styl życia.

W takim kraju jak Włochy śniadanie jest znacznie słodsze niż oczekują Polacy

Jajecznica, pieczywo, sery, warzywa i wędliny – tak wygląda śniadanie wielu Polaków. Tradycyjne włoskie śniadanie jest zwykle znacznie lżejsze i słodsze. W lokalnym barze Włoch może rozpocząć dzień od espresso lub cappuccino oraz cornetto, czyli przypominającego rogalik wypieku z kremem, czekoladą albo konfiturą. Jednocześnie bary i restauracje na kempingach coraz częściej rozszerzają ofertę o bardziej sycące, wytrawne śniadania w stylu amerykańskim, odpowiadając na potrzeby zagranicznych gości.

Dla części polskich turystów taki poranny posiłek jest wakacyjną przyjemnością. Inni już po kilku dniach zaczynają szukać bardziej sycących produktów. Dlatego możliwość samodzielnego przygotowania śniadania jest jednym z powodów, dla których rodziny wybierają apartamenty, domki mobilne i obiekty campingowe.

Włochy to miejsce gdzie nikt nie próbuje nawet przyspieszyć posiłku

Najważniejsza różnica między polskim a włoskim podejściem do jedzenia nie dotyczy jednak konkretnej potrawy. Jest nią tempo. We Włoszech wspólny posiłek rzadko traktowany jest wyłącznie jako szybki sposób na zaspokojenie głodu. Lunch lub kolacja mogą składać się z kilku etapów, pomiędzy którymi jest czas na rozmowę. Kelner nie zawsze przyniesie rachunek od razu po zabraniu talerzy, ponieważ z włoskiej perspektywy nie chce sugerować gościom, że powinni już opuścić stolik.

Dla turystów przyzwyczajonych do intensywnego planu zwiedzania początkowo może to wyglądać jak wolna obsługa. Często jest jednak elementem kultury, w której siedzenie przy stole stanowi ważną część całego doświadczenia. – Widzimy, że polscy goście przyjeżdżają nad Gardę z bardzo rozbudowanym planem: chcą jednego dnia odwiedzić kilka miasteczek, zobaczyć zabytki, popływać i jeszcze zjeść kolację w polecanej restauracji. Po kilku dniach zwykle zaczynają zwalniać. Odkrywają, że we Włoszech posiłek nie jest przerwą w zwiedzaniu, ale jedną z atrakcji wyjazdu – mówi Elena Oppizzi z LagodiGardaCamping.

Włochy to miejsce gdzie warto znać zasady, ale nie trzeba się ich bać

Włoskie zwyczaje kulinarne mogą wydawać się rygorystyczne, jednak w praktyce Włosi są przyzwyczajeni do turystów i ich odmiennych przyzwyczajeń. Zamówienie cappuccino po obiedzie czy poproszenie o dodatkowy ser raczej nie zakończy się kulinarnym skandalem. Znajomość lokalnych zasad pozwala jednak lepiej zrozumieć kulturę, uniknąć nieporozumień i odkrywać włoską kuchnię w sposób bliższy temu, jak doświadczają jej mieszkańcy.