"Nasze badania pokazują, że wytrzymałość dębowych desek, z których zbudowany jest okręt, zmniejszyła się dramatycznie" - poinformował prof. Lars Berglund z KTH. Niektóre elementy okrętu mają dziś tylko 20 proc. pierwotnej wytrzymałości.
Jednym z powodów szybkiego degradacji drewna jest działanie niszczących celulozę kwasów. Naukowcy przypuszczają, że proces ten wciąż postępuje, choć okręt był po wydobyciu z dna morskiego impregnowany i osuszany.
Negatywny wpływ na drewno mają też rdzewiejące łączenia oraz znajdujące się na pokładzie kule armatnie.
"Musimy dowiedzieć się, jak szybko postępuje proces degradacji drewna, oraz wykonać ocenę ryzyka" - powiedział prof. Berglund.
Dodatkowo prace konserwatorskie utrudniają rzeźby i bogate zdobienia, którymi udekorowany jest okręt.
O jego przyszłość niepokoi się Magnus Olofsson z Muzeum Morskiego w Sztokholmie, któremu podlega Muzeum Okrętu "Waza". "Nie mamy zbyt dużo czasu. W ciągu 10 lat musimy znaleźć nową technologię usztywnienia okrętu" - powiedział.
Okręt "Waza" został wydobyty z morza w 1961 roku. Po długich zabiegach konserwatorskich w 1990 roku otwarto muzeum umożliwiające oglądanie tej jednostki, nie można jednak wejść na pokład.
Obecnie placówka jest jedną z największych atrakcji turystycznych Sztokholmu, rocznie odwiedza ją 1,1 mln turystów. W 2013 roku ma zostać otwarta nowa część muzeum.
"Waza" zatonął w 1628 roku, niedługo po wypłynięciu z portu w Sztokholmie, na skutek nagłego porywu wiatru. Balast okazał się niewystarczający, okręt miał też wady konstrukcyjne. Wyposażona w 64 działa jednostka miała być najpotężniejszym okrętem wojennym na świecie. Prawdopodobnie miała zostać wykorzystana przeciwko Polsce. Wśród rzeźb odnaleźć można wizerunki polskich szlachciców.
Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)
zys/ az/ mc/
