Na Bliskim Wschodzie wrze, odwołane loty. Takie prawa mają podróżni. Podpowiadamy

Izrael i USA zaatakowały w sobotę Iran. Prezydent USA Donald Trump, w nagraniu opublikowanym wkrótce po rozpoczęciu ataków, powiedział, że siły amerykańskie prowadzą "masową i ciągłą operację", wymierzoną w armię Iranu. Wezwał naród irański do przejęcia władzy w kraju.

MSZ o zamkniętej przestrzeni powietrznej na Bliskim Wschodzie

"Trwa zakrojona na szeroką skalę operacja militarna na Bliskim Wschodzie. Przestrzeń powietrzna dla ruchu cywilnego nad Iranem, Irakiem, Izraelem, Katarem, Kuwejtem, Bahrajnem i ZEA jest zamknięta. Prawdopodobne są dalsze zamknięcia przestrzeni lub znaczne utrudnienia w ruchu lotniczym nad Jordanią, Arabią Saudyjską, Libanem i Syrią" - czytamy we wpisie na X. Zamknięcie przestrzeni powietrznej nad wieloma państwami regionu to odpowiedź na naloty przeprowadzone na Iran przez USA i Izrael w sobotę nad ranem.

Te linie odwołały loty

Loty w regionie odwołały m.in. LOT, brytyjska linia lotnicza Virgin Atlantic, Air Arabia, Norwegian Air Shuttle (z i do Dubaju), Air France (do i z Tel Awiwu i Bejrutu), holenderska KLM (na linii Amsterdam - Tel Awiw), Wizzair (połączenia z Izraelem, Dubajem, Abu Zabi i Ammanem; do 7 marca), Lufthansa (połączenia z Tel Awiwem, Bejrutem, Omanem; do 7 marca), Qatar Airways, Turkish Airlines (połączenia z Katarem, Kuwejtem, Bahrajnem, ZEA, Omanem), Bulgaria Air (połączenia z Tel Awiwem do 2 marca) i Air India do wszystkich krajów Bliskiego Wschodu. Linie podają, że na bieżąco monitorują sytuację i są w kontakcie z lokalnymi władzami. Pasażerowie z rezerwacjami objętymi zmianami zostaną poinformowani bezpośrednio i otrzymają informacje o dostępnych możliwościach.

Sztaby kryzysowe w biurach podróży

W Polsce sytuację swoich klientów monitorują już biura podróży. Powołały swoje sztaby kryzysowe. Maciej Nykiel, prezes biura Nekera, prezes biura Nekera, powiedział Onetowi, że firma nie ma turystów bezpośrednio w rejonach objętych atakami, takich jak Izrael czy Iran, choć część klientów przebywa w krajach sąsiednich, korzystając z bliskowschodnich lotnisk przesiadkowych. "Od rana działa u nas sztab kryzysowy, który monitoruje rozwój wypadków. To, co najważniejsze, to że w tej chwili nie mamy żadnych poszkodowanych klientów" - zaznacza, dodając, że turyści przebywający w ZEA otrzymali rekomendacje pozostania w hotelach, a biuro prowadzi całodobową infolinię.

Połączenia przez Dubaj lub Dochę

Pasażerowie, którzy mieli mieć przesiadkę w Dubaju lub Dosze muszą liczyć się z przekierowaniem lotu do alternatywnych portów (np. Rijad, Kair, Larnaka) albo z powrotem do portu wylotu. Połączenia do Europy mogą być przeciążone, a znalezienie miejsc z przesiadką zajmie dni. Linie porządkują pasażerów według kolejności rezerwacji i dostępności miejsc, a zamknięte korytarze lotnicze wydłużają trasy oraz ograniczają liczbę rotacji samolotów.

Obowiązki linii lotniczych wobec pasażera

Jeśli wylot jest z lotniska znajdującego się na terenie Unii Europejskiej lub pasażer ma bilet, wystawiony przez unijnego przewoźnika, obejmuje go ochrona wynikająca z rozporządzenia EU261. Oznacza to, że linia lotnicza ma obowiązek zapewnić podstawową opiekę - w tym posiłki, napoje, dostęp do komunikacji, a w przypadku dłuższego oczekiwania również hotel oraz transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania. Przewoźnik musi również zaproponować zmianę planu podróży lub zwrot kosztów biletu, jeśli kontynuowanie lotu nie jest możliwe. Co ważne, te obowiązki dotyczą również sytuacji określanych jako "nadzwyczajne okoliczności", czyli wydarzeń, na które linia nie ma wpływu - takich jak konflikt zbrojny, atak terrorystyczny czy nagłe zamknięcie przestrzeni powietrznej. O ile w takich przypadkach odszkodowanie ryczałtowe może nie przysługiwać, o tyle prawo do opieki oraz zwrotu kosztów utrzymania pozostaje w mocy. Gdy linia lotnicza nie jest w stanie zorganizować noclegu z powodu dużej liczby pasażerów lub wyjątkowych okoliczności, pasaże ma prawo samodzielnie zarezerwować hotel i ubiegać się o zwrot tzw. "rozsądnych kosztów". Warunkiem jest zachowanie rachunków oraz udokumentowanie wydatków, które wynikają bezpośrednio z opóźnienia lub odwołania lotu.

Odszkodowania w wypadku wojny

Konflikt zbrojny zazwyczaj zwalnia linie lotnicze z obowiązku wypłaty standardowego odszkodowania w wysokości 250–600 euro przewidzianego przez rozporządzenie WE 261/2004, ponieważ traktowany jest jako okoliczność nadzwyczajna. Nie wpływa to jednak na podstawowe prawa pasażera. Nawet jeśli rejs został odwołany z powodu wojny, przewoźnik wciąż musi zapewnić ci opiekę, alternatywną trasę lub pełny zwrot kosztów biletu - i to właśnie te uprawnienia stanowią fundament ochrony podróżnych w sytuacjach kryzysowych.

Co się dzieje, gdy pasażer nie leci z Europy?

Gdy wylot ma się odbyć spoza Europy, zastosowanie mają warunki przewoźnika, ale praktyka wielu linii (np. Emirates czy Etihad) obejmuje bezpłatne przebukowanie, zwrot lub zmianę trasy. W oświadczeniach przewoźnicy podkreślają, że bezpieczeństwo ma priorytet i proszą klientów o kontakt bezpośredni - telefoniczny lub przez aplikacje - z uwagi na przepełnione terminale. Należy dokumentowa wszystkie koszty, bo przewoźnik i ubezpieczyciel mogą je później pokryć.